Նարեկ Բաղդասարյանի բլոգ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիր, Արևմտյան դպրոց, երրորդ դասարան 

Բացատրի՛ր տրված բառերը։
Դարան – թաքստոց
Քուլա – աշտարակ
Ճոպան – պարան

Նշված արտահայտությունները բացատրի՛ր մեկ բառով՝ դարան մտնել,
քարշ տալ, քուն մտնել։
թաքնվել
քաշել
ննջել

Ի՞նչ տարբերություն կա
գրավել քաղաքը -քաղաքը ուժով նվաճել
գրավել ուշադրությունը արտահայտությունների-ուշադրություն հրավիրել

Տասնորդական կոտորակների համեմատում (10 վարժություն)

Համեմատի՛ր թվերը (տեղադրի՛ր $>$, $<$ կամ $=$ նշանները)։

4.5 > 4.2
0.85 < 0.9
12.34 > 12.304
7.1 = 7.100
0.006 < 0.05
15.8 > 15.79
100.25 < 100.52
3.14 < 3.141 0.1 > 0.099 6.07 < 6.70

2. Տասնորդական կոտորակների գումարում և հանում (15 վարժություն)

Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

• 3.5 + 4.2=7.7
• 0.75 + 0.15=20.56
• 12.4 + 8.16=19.92
• 5.02 + 14.9=0.065
• 0.005 + 0.06=6.3
• 9.8 – 3.5=8.15
• 15.4 – 7.25=1.95
• 6.1 – 4.15=6.35
• 20.05 – 13.7=1.091
• 1.1 – 0.009=8.85
• 4.5 + 3.25 + 1.1
• 10.0 – 4.25=5.75
• 0.99 + 0.01=100
• 25.45 – 25.4=0.05
• 7.8 + 2.22=

3. Տասնորդական կոտորակների բազմապատկում և բաժանում (25 վարժություն)

Կատարի՛ր գործողությունները։

• 1.2 x 3
• 0.5 x 0,2
• 4.5 x 1.5
• 0.12 x 0.4
• 10.5 x 2.1
• 0.03 x 0.03
• 2.5 x 4
• 1.1 x 1.1
• 7.25 x 0.2
• 15.1 x3
• 4.2 : 2
• 0.85 : 5
• 1.44 : 1.2
• 6.3 : 0.3
• 0.25 : 0.5
• 10.5 : 0.5
• 9.6 : 1.6
• 1.05 : 0.05
• 0.004 : 0.2
• 12.6 : 3
• 3.6 : 0.9
• 0.72 : 0.08
• 5.5 x 0.2
• 1.5 : 0.25
• 8.4 : 4.2

4. Բազմապատկում և բաժանում 10, 100, 1000-ի (20 վարժություն)

Արագ հաշվի՛ր՝ տեղաշարժելով ստորակետը։

• 3.45 x 10
• 0.078 x 100
• 1.234 x 1000
• 15.6 x 100
• 0.5 x 1000
• 45.6 : 10
• 123.4 : 100
• 7.5 : 10
• 850.5 : 1000
• 0.12 : 10
• 9.87 x 100
• 0.004 x 10
• 150.0 : 100
• 0.05 x 1000
• 3.14 : 100
• 0.9 : 10
• 4.56 x1000
• 78.9 : 100
• 0.001 x 100
• 10.0 : 1000

88մարգ, բուրգ, Մարգար, քուրք, վերք, երգչուհի, շոգեքարշ, շոգ, շվաք, օգնականություն, անկարգ, սարքավորում, Սարգիս, հագուստ, վարքագիծ, հոգատար, հետաքրքիր, մուգ, մորուք, մարգարիտ, արքա, թագավոր, նորոգել, վաղօրոք, որոգայթ, հոգնել, հանրօգուտ, հոգնակի, փափագ, քրքիջ, կարագ, կիրք, մարգագետին, թաքնվել, պատրույգ, հոգևորական, լոգանք, մեղք, սրինգ, սրունք, անդրավարտիք, վարունգ, տաքդեղդ, արհավիրք, շաղգամ, ծնկաչոք, ուրագ, ճգնավոր, ձագ, անողոք, ճրագ, գոգնոց, միրգ, վարագույր, մորաքույր, Գևորգ, ոգևորվել, համերգ, հրաձիգ, ներքուստ, զորք։

Բազմապատկում 10, 100, 1000 թվերով

Կանոն. Ստորակետը տեղափոխել դեպի աջ:

• ա) 3.54⋅10=35,4
• բ) 0.012⋅100=1,2
• գ) 4.7⋅1000=4700
• դ) 0.5⋅100=50

2. Տասնորդական կոտորակների բազմապատկում

Կատարե՛ք սյունակով:

• ա) 2.4⋅1.3=3,12
• բ) 0.15⋅0.4=0,06
• գ) 12.1⋅0.05=0,605
• դ) 6.25⋅3.2=20

3. Բաժանում 10, 100, 1000 թվերի վրա

Կանոն. Ստորակետը տեղափոխել դեպի ձախ:

• ա) 45.8:10=4,58
• բ) 7.2:100=0,072
• գ) 125.4:1000=0,1254
• դ) 0.9:10=0,09

4. Բաժանում բնական թվի և տասնորդական կոտորակի վրա

• ա) 15.6:3=5,2
• բ) 1.25:5=0,25
• գ) 4.8:0.6=8
• դ) 0.24:0.04=6
• ե) 1.2:0.02=60

5. Գտե՛ք անհայտ բաղադրիչը (x-ը)

• ա) 0.2⋅x=1.4 7
• բ) x:0.5=10 5
• գ) 3.6:x=1.2 3

6. Տեքստային խնդիր

Ուղղանկյան երկարությունը 6.4 սմ է, իսկ լայնությունը 2.5 անգամ փոքր է երկարությունից:

1. Գտե՛ք ուղղանկյան լայնությունը:2,56sm
2. Հաշվե՛ք ուղղանկյան մակերեսը (S=a⋅b):16,384 sm

1. Բազմապատկում (Բարդ օրինակ)

Երբ բազմապատկում ենք երկու տասնորդական կոտորակ, հիմնական կանոնն է՝ բազմապատկել թվերն առանց ստորակետի, իսկ վերջում հաշվել և դնել ստորակետը։

Օրինակ՝ 45.12×0.036

• Քայլ 1: Բազմապատկում ենք առանց ստորակետների՝ 4512×36:
  • 4512×30=135360
  • 4512×6=27072
  • 135360+27072=162432
• Քայլ 2: Հաշվում ենք ստորակետից հետո եղած նիշերի ընդհանուր քանակը.
  • 45.12-ի մեջ կա 2 նիշ:
  • 0.036-ի մեջ կա 3 նիշ:
  • Ընդհանուր՝ 2+3=5 նիշ:
• Քայլ 3: Արդյունքի մեջ (162432) աջից հաշվում ենք 5 նիշ և դնում ստորակետը:

Կատարի՛ր առաջադրանքները։ Հեղինակ՝ Ս․ Մարկոսյան

377. Փակագծերում տրված բայը պահանջված ձևով գրի՛ր:

            Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ կախված է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման կրծում է մարդու հոգին և տակնուվրա է անեոում էությունը, այլև առաջացնում է ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե չես ցանկանում տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման թունավորում է նաև մարդու օրգանիզմը:

            Երկրում առաջին ծխողները եգիպտական փարավոններն են եղել: Մ.թ.ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ գտել:

            Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես չորանա:

378. Տեքստը միայն պարզ նախադասություններով փոխադրի՛ր:

            Ֆինլանդիայում փղերի, ռնգեղջյուրների, զեբրերի, ջայլամների, կոկորդիլոսների և կապիկների ելույթներն կրկեսում արգելված են,: Ֆինլանդիան աշխարհում առաջին երկիրն է նման օրենք ընդունող: 

379. Սովորական մի առավոտ նկարագրի՛ր այնպես, որ զգացվի՝

            ա) քո առավոտները սիրում ես,

            բ) միապաղաղությունը քեզ հոգնեցրել է,

            գ) ինչ-որ անակնկալ է սպասվում:

իմ ամենալավ առավոտը միշտ իմ ծննդյան օրվա առավոտն է, իմ ընտանիքը ինձ ամեն տարի նվիրում են մի կենդանի և իմ մայրիկը միացնում է ծննդյան երգ և ուրախ է անցնում;

382․ Կետադրի՛ր։

Պլատոնի Ատլանտիդան՝ ամենազարմանալի ու հանելուկային լեգենդներից մեկը, ավելի քան երկու հագար տարի հուզում է մարդկությանը։ Երկուսուկես հազարամյակ շարունակ, վեճեր են ծավալվում Ատլանտիդայի այդ առեղծվածային «երկրի» շուրջ, որտեղ հավանաբար պետք է փնտրել Արևլքի և Արևմուտքի խոշորագույն քաղաքակրթությունների արմատները, սակայն այդ հեռավոր անցյալում Հին Եգիպտոսի պատմության առաջին հայտնի շրջանից էլ ; 4-5 հազարամյակ առաջ ամեն ինչ անէանում է անգիտության մշուշում, այդտեղ թափանցելը դեռևս անհնարին է։ Օվկիանոսների ստորջրյա խորությունները, նույնիսկ քսանմեկերորդ դարի նախաշեմին, շարունակում են մնալ մեր մոլորակի ամենաթույլ ուսումնասիրված բնագավառներից, սակայն հետազոտությունների շրջանակը աստիճանաբար նեղանում ,է քանի որ ծովային երկրաբաններն ավելի ու ավելի ակտիվորեն են թափանցում այնտեղ ։Գլխավորն իհարկե դեռ առջևում է, չնայած Ատլանտյան օվկիանոսի երկրաբանական տարեգրության, որոշ էջեր արդեն ընթերցված են։ Պլատոնը գրում է, որ Ատյանտիդայի մասին լսել է իր պապից՝ Կրիտիոսից իսկ վերջինս «իմաստունների իմաստուն» Սոլոնից։ Դարավոր գաղտնիքը Սոլոնին են հաղորդել Նեղոսի դելտայում գտնվող Սաիս քաղաքի քուրմերը դեռևս մ. թ. ա. վեցերորդ դարում։ Սաիսի տաճարում պահպանված քրմական գրքերում գրառումներ են եղել մարդկության պատմության վաղեմի իրադարձությունների վերաբերյալ, որոնց մասին Հելլադայում չգիտեին կամ գուցե արդեն մոռացել էին։ Այնտեղ եղել են գրառումներ նաև Հերակլեսյան սյուներից այն կողմ գտնվող ատլանտների հզոր տերության Ջիբրալթարի նեղուցի ատլանտների ու հին հելլենների միջև եղած պատերազմների Ատլանտիդայի կործանման մասին:

EX A

1)This is a children’s teacher
2)This is a Tony’s ball
3)This is a father’s car
4)These are girls’es dresses
5)This are Sue’s flowers
6)This is a Bill’s guitar


EX B

7)it’s their
8)they are his
9)it’s her
10)they are their
11)[;/7

= it’s our

EX C

12)there are
13)there is
14)there are
15)there are
16)there is
17)there are
18)there is

EX D

19)
20)
21)
22)
23)
24)

Ex A page 122

1-what time
2-whose
3-where
4-who
5-whose
6-where
7-why
8-what time
9-who
10-why


Ex B

11-bought
12-is making
13-went
14-is going to visit
15-is going to buy
16-went
17-played
18-are eating
19-is writing
20-am doing

Ex C

31-some
32-any
33-any
34-any
3-some
36-some
37-any
38-some
39-any
40-some

Ջ-Ճ-Չ ԲԱՂԱՁԱՅՆՆԵՐԻ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ ԵՎ ԱՐՏԱՍԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

Մի շարք բառերում ր-ից, ձայնավորից և ղ-ից հետո լսվող չ հնչյունը գրվում է ջ։

տառով։

աղջիկ

ողջ

չղջիկ

առաջ մեջք

աջ վայրէջք

արջ

թրջել

վերջ

Մյուս բոլոր դեպքերում ջ–ի և չ–ի գրությունն ու արտասանությունը

համապատասխանում են՝ անուրջ, գեղջուկ, եղջյուր, էջ, կամուրջ, միջատ, աչք,

դարչին, զեղչ, կտրիչ, ոչխար, Սոչի, փուչ։

Ճ-ի գրությունն ու արտասանությունը միշտ համապատասխանում են՝ ալոճ,

աճ, գաճաճ, գոճի, խոճկոր, կտրիճ, ճանճ և այլն։

1. Ընդգծի՛ր տասը բառ, որոնցում ջ տառն արտասանվում է ջ՝ հաջողություն,

խոխոջյուն, անշեջ, մարմաջ, արջ, մրջյուն, աջահամբույր, աջակողմյան,

միջանցք,

հրշեջ, միջոց, մղձավանջ, Իջևան, կամուրջ, վայրէջք, առաջարկություն,

դաջվածք։

2. Բաց թողած տեղերում լրացրու՛ ջ, ճ, չ տառերը՝

առաջին, ակնակապիճ, առնչություն, արջուկ, առողջություն,
աղճատել,
ալոճենի, աղճամուղճ, արջաբույն, գերաջ, աջպարար, բաղարճ, գոչի, այծեղջյուր, բաջկոն, գրճատուփ։

անաչառ, բվեճ, դաչել, գաղթօջախ, եղջերու, միջատ, գաղճ, անրջել, երկարաճիտ, շուրջպար, հախճապակի, երջանկություն, ընճացք, Էջմիածին,
ողջույն, հեճուկս, թրջել, թարթիչ։

3. Օգտվելով հոմանիշների բառարանից՝ գրի՛ր տրված բառերին իմաստով

մոտ մեկական բառ, որոնցում լինի ջ կամ չ տառը՝ դև – ……, թաց – ……,

դուստր – ……, խնդրել – ……, ծիտ – ……, հիանալ – ……, իրազեկ – ……, սին – ……,

իսկույն – ……, համբույր – ……, թիկունք – ……, մթին – ……, խանգարել – ……։

Օրինակ՝ ղեկավար – կառավարիչ։

4. Բաղադրյալ բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների՝ վերականգնելով արմատի

կամ ածանցի անհնչյունափոխ

ձևերը՝ անմիջապես, միջանցք, վերջնագիծ,

շրջապատ, միջավայր,

ողջամիտ, առաջնորդել, շուրջերկրյա,

առաջադիմություն

։

5. Կազմի՛ր նախադասություններ հետևյալ բառակապակցություններով՝ անզիջում

բնավորություն, անաչառ ուսուցիչ, զղջալ արարքի համար, վաղորդյան

աղջամուղջ, խառնիճաղանջ ամբոխ։

6. Կազմի՛ր բաղադրյալ բառեր արձակ, բարձր փորձ, դարձ, համ-, ել, անոթ,

-ություն, շուրջ, փոխ-, տարի, -ուրդ, գիր, դիր, առու, հեր, լայն, -անք,

ընդ-, բաց-, ձայն, -ված արմատների և ածանցների միացումով։

Опубликовано 09.03.2026

(в изложении Н. А. Куна)
«В этой стране жили ужасные горгоны. Все тело их покрывала блестящая и крепкая, как сталь, чешуя. Ни один меч не мог разрубить эту чешую, только изогнутый меч Гермеса. Громадные медные руки с острыми стальными когтями были у горгон. На головах у них вместо волос двигались, шипя, ядовитые змеи. Лица горгон, с их острыми, как кинжалы, клыками, с губами, красными, как кровь, и с горящими яростью глазами были исполнены такой злобы, были так ужасны, что в камень обращался всякий от одного взгляда на горгон. На крыльях с золотыми сверкающими перьями горгоны быстро носились по воздуху. Горе человеку, которого они встречали! Горгоны разрывали его на части своими медными руками и пили его горячую кровь.

Тяжёлый, нечеловеческий подвиг предстояло совершить Персею. Но боги Олимпа не могли дать погибнуть ему, сыну Зевса. На помощь ему явился быстрый, как мысль, посланник богов Гермес и любимая дочь Зевса, воительница Афина. Афина дала Персею медный щит, такой блестящий, что в нём, как в зеркале, отражалось всё; Гермес же дал Персею свой острый меч, который рубил, как мягкий воск, самую твёрдую сталь. Вестник богов указал юному герою как найти горгон. <…>

Высоко в небе несся Персей. Под ним расстилалась земля с зелёными долинами, по которым серебряными лентами вились реки. Города виднелись внизу, в них ярко сверкали белым мрамором храмы богов. Вдали высились горы, покрытые зеленью лесов, и, как алмазы, горели в лучах солнца их вершины, покрытые снегом. Вихрем несется Персей все дальше и дальше. Он летит так высоко, как не взлетают и орлы на своих могучих крыльях. Вот блеснуло вдали, как расплавленное золото, море. Теперь над морем летит Персей, и шум морских волн едва уловимым шорохом доносится до него. Вот уже не видно земли. Во все стороны, куда только хватает взора Персея, раскинулась под ним равнина вод. Наконец в голубой дали моря чёрной полоской показался остров.

Все ближе он. Это остров горгон. Что-то нестерпимым блеском сверкает в лучах солнца на этом острове. Ниже спустился Персей. Как орёл, парит он над островом и видит: на скале спят три ужасные горгоны.

Они раскинули во сне свои медные руки, огнём горят на солнце их стальная чешуя и золотые крылья. Змеи на их головах чуть шевелятся во сне. Скорей отвернулся Персей от горгон. Боится увидеть он их грозные лица — ведь один взгляд, и в камень обратится он. Взял Персей щит Афины-Паллады — как в зеркале отразились в нём горгоны. Которая же из них Медуза? Как две капли воды похожи друг на друга горгоны. Из трёх горгон лишь Медуза смертна, только её можно убить.

Задумался Персей. Тут помог Персею быстрый Гермес. Он указал Персею Медузу и тихо шепнул ему на ухо:
— Скорей, Персей! Смелее спускайся вниз. Вон, крайняя к морю Медуза. Отруби ей голову. Помни, не смотри на неё! Один взгляд, и ты погиб. Спеши, пока не проснулись горгоны!

Как падает с неба орёл на намеченную жертву, так ринулся Персей к спящей Медузе. Он глядит в ясный щит, чтобы верней нанести удар.

Змеи на голове Медузы почуяли врага. С грозным шипением поднялись они. Пошевельнулась во сне Медуза. Она уже приоткрыла глаза. В этот миг, как молния, сверкнул острый меч. Одним ударом отрубил Персей голову Медузе.

Её темная кровь потоком хлынула на скалу, а с потоками крови из тела Медузы взвился к небу крылатый конь Пегас и великан Хрисаор.

Быстро схватил Персей голову Медузы и спрятал её в чудесную сумку. Извиваясь в судорогах смерти, тело Медузы упало со скалы в море. От шума его падения проснулись сестры Медузы, Стейно и Эвриала. Взмахнув могучими крыльями, они взвились над островом и горящими яростью глазами смотрят кругом. Горгоны с шумом носятся по воздуху, но бесследно исчез убийца сестры их Медузы. Ни одной живой души не видно ни на острове, ни далеко в море.

А Персей быстро нёсся, невидимый в шлеме Аида, над шумящим морем. Вот уже несётся он над песками Ливии. Сквозь сумку просочилась кровь из головы Медузы и падала тяжёлыми каплями на песок. Из этих капель крови породили пески ядовитых змей. Всё кругом кишело ими, всё живое обращалось в бегство от них; змеи обратили Ливию в пустыню».

Вопросы на понимание содержания

1. Кто такие горгоны и как они выглядели?
2. Чем было покрыто тело горгон?
3. Почему люди превращались в камень, увидев горгон?
4. Какие боги помогли Персею в его подвиге?
5. Что дала Персею Афина?
6. Какой предмет подарил Персею Гермес?
7. Как Персей смог смотреть на горгон и не превратиться в камень?
8. Почему Персей должен был убить именно Медузу?
9. Что появилось из крови Медузы после её гибели?
10. Почему сёстры Медузы не смогли найти Персея?

1. Найди в тексте

Найдите и выпишите:

• описание горгон;
• описание полёта Персея;
• момент убийства Медузы.

2. Задание «Верно или неверно»

Определите, верны ли утверждения:

1. У горгон вместо волос были змеи.
2. Персей смотрел прямо на Медузу.
3. Персею помогали боги Олимпа.
4. После смерти Медузы появились Пегас и Хрисаор.
5. Персей стал невидимым благодаря шлему Аида.